Аляксей Пысін

Палім мы маршанскую махорку...

 
Палім мы маршанскую махорку, Бачым мы Дняпроўскую граду. Будзе сёння бой. На тым узгорку, Можа, я таксама упаду. Будуць травы над курганам. Будуць Адлятаць у вырай жураўлі. Нас, напэўна, ў свеце не забудуць, Успомняць, што на свеце мы жылі. ...Я гляджу на даўняе курганне, На траву, на рыжых мурашоў. Ведайце: калі мяне не стане — Я ў сваю дывізію пайшоў.

Пасля ціхіх перастрэлак...

 
Пасля ціхіх перастрэлак I налётаў штурмавых На плацдармах абгарэлых Усё менш і менш жывых. Пад зямлёй сышліся цені Неданесеных штыкоў. Як загад аб наступленні — Век кароткі ў юнакоў... Зразумець мы хочам мову Вешчых траў і светлых дрэў: Можа, ў іх ёсць тыя словы, Што сказаць хтось не паспеў.

Станцыя Гушчына

 
                       I

Знікаюць даўнія прыкметы
У знаёмых контурах зямлі.
Я пазнаю пагорак гэты,
Хоць травы шорсткія ўзышлі.
Быў тут бліндаж
Пад збітай цэглаю —
Салон без крэслаў і сталоў.
«Зямлянку» — зімнюю элегію
Спяваў камроты Весялоў.
Пасля мінорных дум аб смерці,
Аб завірухах, што мялі,
Жадаў выслоўем ён, каб дзеці
Ўсе к

З'явіся, новы дзень, пачаткам новым...

 
З'явіся, новы дзень, пачаткам новым З світальнай запаведнай чысцінёй, З забытай песняй, з халадком сасновым I юны свет адкрый перада мной. Травой і лесам узышла дарога, Травой і лесам выспела ў цішы. Я ведаю: ні сум, ні боль душы Не вернуць мне, не вернуць мне нічога З таго, што некалі бяздумна змята, Знявечана пад дымнай сінявой, Таго, што ворагам маім узята

Сцяг

 
Тугое дрэўка на плячы,
Працяг жыцця ў руках.
Звіні, мой сцяг, і трапячы
У праменнях і вятрах.
Мой сцяг вышэй усіх няўдач,
Вышэй усіх няпраўд.
Я сам загорнуты ў кумач
Ад галавы да пят.
Паверкі
              кулямі
                          былі,
I бачыў я тады:
Густою чырванню цвілі
На мне
            мае
                   бінты

Гудкі паравоза ў дрымоце начной...

 
Гудкі паравоза ў дрымоце начной Зайгралі басамі баяна. Акорды трывогі сягоння са мной, Як песня, што ўжо адспявана. Даўно адгрымеў на мастах эшалон, Над сінню пранёсся крылата. Пытаюся ў станцый: дзе наш батальён, Скажыце, хто бачыў камбата? Няма батальёна. Камбата няма. Дывізіі хутка не стане. Звальняе не старасць. На старасць дарма Крыўдуем у часе расстання.

Далёкі тупат кананады...

 
Далёкі тупат кананады.
Бягуць грымоты, як сланы.
Ідзём без строю, без каманды,
Пад балалайку ў тры струны.
Патроны. Антрацыт махоркі.
Адстаў прастуджаны баян
З абозамі.

З самай раніцы абход пачне...

 
З самай раніцы абход пачне — I па Віленскай і Падніколлі. Кажуць, быў кантужан на вайне, I таму вось штосьці з ім такое. Лістапад ці нават снегапад — Тыя ж боты і кашуля тая. I, хаця даўно ён не салдат, Па-салдацку кожнага вітае. Крочыць, не схіліўшы галавы, Пасівелай, стрыжанай, вялікай. Не крыўдуе, што чамусьці вы Ані слова — хоць бы для прыліку. Памяць доўга памірала ў ім,

Байцам не сняцца пантэоны...

 
На абелісках — толькі даты, Імёнаў многіх не знайсці. I невядомыя салдаты Маўчаць у сціплым забыцці. Байцам не сняцца пантэоны, У іх з маленства клопат быў, Каб рунню дыхаў дол зялёны, Каб град калоссе не пабіў.

А перад тым як зняць пагоны...

 
А перад тым як зняць пагоны, Вярнуцца да сваёй зямлі, У часіну ціхае пагоды Фатографа мы нанялі. Над чорнай бухтаю стаялі. Чужую слухалі ваду. I нашы белыя медалі Былі, як кажуць, на віду. Усё здавалася нявечным Пасля баёў і горкіх страт. На памяць будучым нявестам Здымаў гвардзейцаў апарат. Плылі вячэрнія прысады, Мультанам пахла з позніх град; I — па фатографу з засады

Вось п'едэстал...

 
Вось п'едэстал — Як памяці прывал. Гвардзейскі знак пад зоркаю ў пяць промняў. Я ўспомніў вас, таварыш генерал, Я ўспомніў бой, Той бой пад Полацкам успомніў. ...Пярэдні край зламалі ўжо штыкі, Ужо за намі бліндажы і доты. Спазніліся сюды штурмавікі: Пяхота абагнала самалёты. Запознена з-пад блізкага крыла Дыхнулі ўніз нябэсныя «кацюшы»; Пакуль ракета бледная ўсплыла,

Пяць патронаў у абойме...

 
Пяць патронаў у абойме, Пяць патронаў. Падымаемся у бой мы Ў полі роўным. У патроне кожным — куля, Девяць грамаў. He чакай, мая матуля, Тэлеграмы. Hi з санбата палявога. Hi з пагоста. Ходзіць ціха (бо дарога!..) Наша пошта. Цэлы месяц будзе везці Праз краіну Спавяшчэнне у канверце, Быццам міну. Цэлы месяц будзеш верыць, Што жыву я, Скажаш яблыням і вербам: Ён ваюе...

Байцам спявае рэквіем сасоннік...

 
Байцам спявае рэквіем сасоннік,
Карэннем дол сплятаючы гусцей.
А я іх помню юнымі... I сёння
Па нейкіх рысках пазнаю дзяцей.

Малыя хлапчукі...

Сны

 
Каб падушка стаць магла экранам, Неспакойныя адбіла б сны; Прачынаюся заўсёды раннем З адчуваннем Ўсіх трывог вайны. А калі было наяве гэта, To не бачыў аніякіх сноў. Сны цяпер, як белая ракета, Усё былое асвятляюць зноў. Бачу не маленства і не казкі, He пялёсткаў снегавую бель: Засланяе вочы купал каскі I сціскае грудзі мне шынель. He магу з сябе нічога скінуць,

На суровым сваім рубяжы...

 
На суровым сваім рубяжы Горад падаў грымотнай сцяною. З камяніц паляцелі стрыжы Проста ўвысь, проста ў неба начное. Білі ўнізе агню языкі, I стагнала зямля валунамі, А яны паміж зорак луналі, Бы счарнелыя маладзікі. На далёкай на той вышыні, Дзе ні гулу, ні гуку, ні кулі, Птушкі сховішча ў небе знайшлі, На ляту птушкі ў небе заснулі. Сон такі незвычайны — крыло